Trends & Ontwikkelingen

Gasunie heeft een belangrijke maatschappelijke rol in de energievoorziening in haar kerngebied Nederland en Duitsland. Het verzorgen van veilig, betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam transport van aardgas en andere energiedragers is de belangrijkste waarde die wij voor onze stakeholders creëren. Om hier optimaal invulling aan te kunnen geven, moeten wij alert zijn en slagvaardig reageren op de ontwikkelingen binnen en buiten onze sector. Deze ontwikkelingen volgen wij nauwlettend, waarbij wij analyseren wat de impact is op onze strategie en organisatie én welke impact wij zelf hierop hebben.

De drie belangrijkste ontwikkelingen voor de komende jaren zijn voor ons:

Veranderende gasstromen

  • De afbouw van de productie van Groningengas
  • De dalende vraag naar aardgas in Nederland op middellange en lange termijn
  • De stabiele Europese gasvraag op de korte en middellange termijn

Energietransitie

  • De significante behoefte aan duurzame gassen, warmte en opvang en transport van CO2 (CCUS)
  • De noodzaak van beschikbare, betaalbare energie-infrastructuur

Gasunie in transitie

  • Als organisatie onze rol goed blijven vervullen in een veranderende energiewereld
  • De duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers binnen of buiten Gasunie

Veranderende gasstromen
De minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft in 2018 besloten om te bekijken hoe en wanneer de gaswinning uit het Groningenveld kan worden teruggebracht. Eerst naar 12 miljard m3 per jaar en vervolgens naar nul. De belangrijkste criteria hierbij zijn de veiligheid van de bewoners in het gaswinningsgebied en de leveringszekerheid. Gasunie draagt maximaal bij aan de maatregelen om de afbouw zo snel mogelijk te realiseren. Een van de belangrijkste maatregelen daarbij is de bouw van een stikstoffabriek door Gasunie nabij Zuidbroek waarvoor in oktober een investeringsbesluit is genomen.

De afbouw van de productie van Groningengas betekent dat gas uit andere bronnen moet komen. Dit zal in eerste instantie veelal nog aardgas betreffen. Richting 2050 zal het aandeel aardgas in onze energiemix steeds meer vervangen worden door duurzame gassen. Door de afname van de productie van Groningengas en het aflopen van exportcontracten zal ook de export van dit laagcalorische gas naar Duitsland, België en Frankrijk vanaf 2020 afnemen. Daarmee neemt ook de vraag naar transportcapaciteit in ons netwerk af. We willen onze infrastructuur goed blijven benutten en de tarieven voor onze klanten zo aantrekkelijk mogelijk houden. Daarom kijken we enerzijds naar opties om nieuwe gasstromen aan te trekken en anderzijds naar mogelijkheden om onze kosten te minimaliseren met behoud van onze licence to operate.

De verwachting is dat Europees gezien de vraag de komende jaren redelijk stabiel zal blijven. Waar in Nederland de beweging is ingezet om aardgas, zeker in de gebouwde omgeving, uit te faseren, zien we dat er in andere delen van Europa groeimarkten zijn voor aardgas. Daar is aardgas een middel om het gebruik van andere fossiele brandstoffen als olie en kolen af te bouwen en dus CO2-reductie te realiseren. Zo nemen we deel in de voorgenomen bouw van een LNG-terminal bij Hamburg. De Duitse energievoorziening heeft een enorme behoefte aan, in eerste instantie, aardgas als alternatief voor bruinkool om de schommelingen op te vangen in de productie van zonne- en windenergie.

Voor wat betreft nieuwe gasstromen denken we aan een verdere integratie van de Noordwest-Europese gasmarkt en de versterking van TTF als de meest liquide Europese gashub. Daarnaast zijn we bezig met het vergroten van de invoedmogelijkheden voor groen gas in Nederland. Hiermee ondersteunen we de trend om meer groen gas te produceren.

Energietransitie
Om onze bijdrage te kunnen leveren aan de mondiale klimaatdoelstellingen is Nederland in 2018 gestart met het opstellen van het Klimaatakkoord. Naar verwachting zal in 2050 ongeveer 60% van de energievoorziening uit moleculen, ofwel gassen, bestaan. Deze zijn en blijven nodig  voor toepassing in diverse industriële processen, mobiliteit, centrale elektriciteitsopwekking en voor verwarming in de gebouwde omgeving. Transport en opslag zijn daarbij cruciale factoren voor zowel de betrouwbaarheid als de betaalbaarheid van de energievoorziening.

Grootschalige ontwikkeling en toepassing van waterstof biedt Nederland grote kansen om de noodzakelijke CO2-reductie te realiseren. Waterstof maakt het mogelijk om duurzame stroom om te zetten in duurzaam gas. En indien nodig vice versa. Hiervoor is het van belang dat de infrastructuren voor gas en elektriciteit met elkaar integreren. Om dit tijdig en efficiënt te kunnen realiseren, werken we samen met TenneT aan de inrichting van dit toekomstige energiesysteem in Nederland en Duitsland.

We participeren in projecten gericht op de ontwikkeling van groen gas, productie en opslag van waterstof, warmtenetten en CCUS. Activiteiten waar wij met onze kennis en ervaring een belangrijk aandeel in kunnen leveren. Een deel van deze projecten is er op gericht om samen met partners innovatieve technologieën te ontwikkelen en kennis en ervaring op te doen. Voorbeelden hiervan zijn superkritische watervergassing, elektrolyse en de hybride warmtepomp.

Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en duurzaam HRM- en arbeidsvoorwaardenbeleid
De wereld waarin we wonen en werken verandert snel. Voor de arbeidsmarkt onderscheiden we globaal drie trends die voor ons van belang zijn:

  • Daling werkloosheid neemt af, maar schaarste blijft (nog). Talentvolle medewerkers zijn vaak bij meerdere bedrijven in trek.
  • Vergrijzing beroepsbevolking.
  • Flexibilisering van arbeid neemt toe. Het aantal ZZP-ers zal naar verwachting nog verder toenemen.

In Resultaten medewerkers beschrijven wij hoe we hier in 2018 concreet invulling aan hebben gegeven.

Klaar voor de toekomst
Alle hiervoor geschetste ontwikkelingen en activiteiten kunnen we alleen met succes uitvoeren als onze organisatie daarop is ingericht. Onze organisatie moet flexibel en wendbaar zijn. Dat betekent dat we zowel krimp van enkele van onze bestaande activiteiten als groei van nieuwe activiteiten moeten managen en een hoge mate van flexibiliteit inbouwen in de wijze waarop we ons werk organiseren. Hierbij stimuleren we onze medewerkers om eigen initiatieven te ontwikkelen die hieraan bijdragen.

Samen met onze medewerkers, ondernemingsraad en de vakbonden hebben we een programma ontwikkeld om de duurzame inzetbaarheid van alle medewerkers te bevorderen. Kern hiervan is om ruimte te geven aan eigen regie en competenties uit te breiden met nieuwe kennis en ervaringen die aansluiten bij de ontwikkelingen binnen en buiten Gasunie. We zien dat dit pakket daadwerkelijk bijdraagt aan een grotere inzetbaarheid van medewerkers, zowel binnen als buiten Gasunie. We zien tegelijkertijd dat de afname van werkzaamheden sneller gaat dan verwacht. Daarom hebben we eind 2018 een vrijwillige vertrekregeling aangeboden aan medewerkers die tien jaar of langer in dienst zijn. Deze vertrekregeling heeft onze organisatie de ruimte gegeven om op gecontroleerde wijze sneller te kunnen krimpen. Het maximum aantal deelnemers van 240 is eind januari 2019 bereikt. Deze collega's zullen Gasunie grotendeels in het eerste kwartaal van 2019 Gasunie verlaten.